(کەرکوک)هەبوونی بەردەوامی کورد لە شار و دەوروبەر

بەردەوامی هەبوونی کورد لە کەرکوک (و دەوروبەری)

یەکێکە لە بابەتە مێژوویی و کۆمەڵایەتییە گرنگ و قورسەکان، چونکە کەرکوک شارێکی تێکەڵەی نەتەوەییە و لە درێژایی مێژوودا گرووپە جیاوازەکان تێیدا ژیاون.

بە شێوەی گشتی چی دەزانرێت لەسەر کورد لە کەرکوک؟

1. مێژووی کۆن
• ناحیەی کەرکوک لە ناوچەیەکی کۆنەوەی میسوپۆتامیادا دایە، و کورد لە ناوچەی باکووری عێراق بە گشتی هەبوونێکی درێژخایەن هەیان هەیە.
• لە سەردەمی ئیمپراتۆرییە کۆنەکان (وەک ئەشوری و بابلی)، ناوچەکە تێکەڵی چەند گەلی جیاواز بوو.

2. سەردەمی ئیسلامی و ناوەڕاست

• لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، کوردەکان لە چەند ناوچەی باکووری عێراق (لەوانە کەرکوک و دەوروبەری) بە شێوەی هۆز و ناوچەیی ژیاون.
• هۆز و گرووپی کوردی لە کێڵگەی چیای زاگرۆس و دەوروبەری کەرکوک نزیک بوون.

3. سەردەمی عوسمانی

• کەرکوک لە ژێر عوسمانییەکاندا بوو، و ناوچەکە تێکەڵی تورکمان، عەرەب و کورد بوو.
• کوردەکان زیاتر لە ناوچەی دەوروبەری شار و قەزاکاندا ژیان (وەک داقوق، کفری، چەمچەمال و هتد).

4. سەدەی 20 و شۆڕشە سیاسییەکان

• لە سەردەمی عێراقی نوێدا (دوای دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق)، گۆڕانکارییە گەورەکان لە دانیشتوان و سیاسەتدا ڕوویدا.
• کێشەی “کوردسازی/عەرەبکردن” لە هەندێک ماوەدا هاتە ئاراوە، کە کاریگەری لە دابەشبوونی دانیشتوانی کەرکوک هەبوو.
• کوردەکان بەردەوام لە داواکردنی مافە سیاسی و کۆمەڵایەتییان لە ناوچەکە بوون.

5. ئەمڕۆ

• کەرکوک هێشتا شارێکی تێکەڵەیە (کورد، عەرەب، تورکمان و کەمەکان).
• بابەتی “کوردی بوونی کەرکوک” یان “کێشەی خاوەندارێتی سیاسی” هێشتا بابەتی گفتوگۆی سیاسەتی گرنگە.

کورتەی گرنگ

کوردەکان بە شێوەیەکی مێژوویی و درێژخایەن لە ناوچەی کەرکوک و دەوروبەری هەبوون، بەڵام ڕێژە و دابەشبوونی دانیشتوان بەهۆی شەڕ، سیاسەت و گۆڕانکارییەکانی سەدەی 20 زۆر جار گۆڕاوە