(کەرکوک)بوون بە یەکیک لە گرنگترین ناوچە نەوتییەکان لە باشوری کوردستان
(کەرکوک)بوون بە یەکیک لە گرنگترین ناوچە نەوتییەکان لە باشوری کوردستان
کەرکوک (Kirkuk) بە ڕاستی یەکێکە لە گرنگترین ناوچە نەوتییەکان لە عێراق و بە تایبەتی لە ناوچەی کوردستان و دەوروبەری خۆی، بەهۆی هەبوونی مەزنییەکی گەورەی نەوت لە ژێر زەوی.
بۆچی کەرکوک گرنگە لە بوارەی نەوت؟
• لە کەرکوکدا یەکێک لە کۆنترین و گەورەترین مەیدانە نەوتییەکان هەیە کە بە ناوی مەیدانی نەوتی کەرکوک ناسراوە.
• نەوتی کەرکوک لە سەرەتاوەی سەدەی ٢٠دا دەست بە بەرهەمهێنان کرد و یەکێک بوو لە بنەڕەتەکانی ئابووریی عێراق.
• ناوچەکە نزیکەی چەند کێڵگەی گەورەی نەوتی تێدایە و هەروەها گازی سروشتیش هەیە.
گرنگی سیاسی و جوگرافی
• کەرکوک لە نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدرالی عێراق دا ناوچەیەکی گرنگ و ناکۆکییە.
• بەهۆی نەوت و شوێنی ستراتیژی، هەمیشە بابەتی گفتوگۆی سیاسی بووە.
کورتە
کەرکوک نەک تەنها بۆ کوردستان، بەڵکو بۆ تەواوی عێراق یەکێکە لە گرنگترین سەرچاوەکانی وزە، بە تایبەتی نەوت.
چون دوزرایەوە
مێژووی دۆزینەوەی نەوت لە کەرکوک زۆر گرنگە بۆ تێگەیشتن لە گرنگی ئابووریی ئەم ناوچەیە:
مێژووی دۆزینەوەی نەوت لە کەرکوک
• لە ساڵی 1927دا، یەکەم چالاکی گەورەی تاقیکردنەوەی چالاکیی نەوت لە کەرکوک دەستپێکرد.
• لە بابە گۆرگۆر (Baba Gurgur) ـەوە نەوت بە شێوەی سروشتی و بەهێز دەردەچوو، ئەمە یەکێک بوو لە یەکەم نیشانە گرنگەکانی بوونی مەیدانی گەورەی نەوت.
• لە ساڵی 1927–1934دا کۆمپانیاکانی بیانی، بە تایبەتی Iraq Petroleum Company (IPC)، دەستیان کرد بە تاقیکردنەوە و پێداهێنانی چالاکییەکانی هەڵکەندنی چالاک.
• لە 1934دا بە شێوەی فەرمی دەست بە بەرهەمهێنانی نەوت کرا، و کەرکوک بوو بە یەکێک لە گەورەترین سەرچاوەکانی نەوت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
گرنگی دۆزینەوەکە
• دۆزینەوەی نەوت لە کەرکوک گۆڕانکارییەکی گەورەی هێنا بۆ ئابووریی عێراق.
• بووە هۆی زیادبوونی گرنگی ستراتیژیی ناوچەکە لە سیاسەت و وزەدا.
• هەروەها بووە هۆی سەرنجی زۆر لە لایەن وڵاتانی بیانی و کۆمپانیا نەوتییەکان.